Vervalt je garantie als je zelf repareert?
Er zit een sticker op de achterkant van je apparaat waarop staat dat de garantie vervalt bij het verbreken van het zegel. Tegelijk lees je overal dat je recht hebt op reparatie en dat wegwerpen zonde is. Die twee boodschappen wringen, en de vraag die daaruit volgt krijgt online zelden een duidelijk antwoord.
Dat komt doordat er twee verschillende dingen door elkaar lopen, met elk een eigen antwoord. Hieronder staan ze uit elkaar.
Twee soorten garantie die niets met elkaar te maken hebben
De eerste is de wettelijke garantie, ook wel conformiteit genoemd. Die staat in de wet, geldt altijd, en houdt in dat een product moet doen wat je er redelijkerwijs van mag verwachten. Er staat geen vaste termijn in de wet: bij een duurdere wasmachine mag je uitgaan van fors langer dan twee jaar.
De tweede is de fabrieksgarantie of verkopersgarantie, ook wel commerciële garantie. Die is vrijwillig, de aanbieder bepaalt zelf de voorwaarden, en hij komt bovenop je wettelijke rechten. Hij vervangt die rechten dus niet, ook al wordt dat aan de servicebalie geregeld anders gebracht.
Bij fabrieksgarantie kan zelf sleutelen je inderdaad je aanspraak kosten
Omdat de fabrikant zelf de voorwaarden opstelt, mag hij daarin opnemen dat de garantie vervalt zodra iemand anders dan een erkende reparateur het apparaat opent. Dat soort clausules staat er ook vaak in, en daar is weinig tegenin te brengen zolang het over die vrijwillige extra garantie gaat.
Praktisch betekent dit dat je bij een jong apparaat met een lopende fabrieksgarantie beter niet zelf begint. Je ruilt in dat geval een gratis reparatie in voor een middag klussen.
Bij wettelijke garantie ligt het anders
Je wettelijke rechten verdwijnen niet automatisch doordat je een klep hebt losgeschroefd. Wat je verliest, is je aanspraak voor gebreken die je zelf hebt veroorzaakt. Als het apparaat kapot is door iets wat jij hebt gedaan, is dat jouw probleem geworden en niet dat van de verkoper.
De verkoper mag onderzoeken of jij het defect hebt veroorzaakt, en als hij dat kan aantonen, ben je je recht op gratis herstel kwijt. Een verbroken zegel is daarbij geen automatisch bewijs, maar het maakt zijn verhaal in de praktijk wel een stuk makkelijker en dat van jou een stuk lastiger.
Het eerste jaar is anders dan de jaren daarna
Gaat er binnen een jaar na levering iets stuk, dan gaat de wet ervan uit dat het gebrek er al was bij de aankoop. De verkoper moet dan aantonen dat het aan jou lag. Dat is een sterke positie, en die geef je grotendeels weg zodra je zelf aan het apparaat hebt gezeten.
Na dat eerste jaar draait het om. Dan moet jij aannemelijk maken dat het gebrek al aanwezig was, en dat is met een apparaat dat je zelf hebt opengemaakt vrijwel niet meer te doen.
Wanneer je beter eerst naar de verkoper gaat
Ga in elk geval eerst naar de verkoper als het apparaat nog geen twee jaar oud is, als het om een duur apparaat gaat dat te snel kapot ging, of als je het defect niet goed kunt plaatsen. Meld het bovendien binnen twee maanden nadat je het probleem ontdekte, want dan zit je zeker goed qua termijn.
Belangrijk detail: ga niet eerst zelf naar een reparateur en pas daarna naar de verkoper. Doe je dat wel, dan draai je in principe zelf op voor de onderzoeks- en voorrijkosten.
Wanneer zelf repareren juist voor de hand ligt
Buiten de garantie om ligt de zaak simpel. Bij een apparaat van acht jaar oud met een verstopte afvoerpomp of een versleten deurrubber is er geen aanspraak meer te verliezen, en gaat het alleen nog over kosten en tijd.
De meeste storingen aan witgoed zitten in een kleine groep onderdelen: pompen, verwarmingselementen, thermostaten, deurrubbers, koolborstels en scharnieren. De prijs van zulke onderdelen ligt meestal ergens tussen de twintig en zestig euro, tegenover al snel honderd tot tweehonderd euro aan voorrijkosten en arbeidsloon voor een monteur.
Zorg dat je het juiste onderdeel binnenkrijgt
Wat een zelf uitgevoerde reparatie meestal laat mislukken, is niet het schroevendraaien maar de bestelling. Fabrikanten wijzigen binnen dezelfde serie regelmatig de uitvoering, waardoor een onderdeel dat op de foto identiek lijkt alsnog niet past.
Werk daarom vanaf het typeplaatje en het volledige modelnummer in plaats van vanaf de merknaam op de voorkant. Bij Onderdelenplanet filter je op dat modelnummer, wat praktisch is omdat het assortiment meerdere merken beslaat en er ook onderdelen te vinden zijn voor apparaten die de fabrikant zelf niet meer levert.
Kort samengevat
Bij een lopende fabrieksgarantie is zelf repareren zelden een goed idee, want je geeft een gratis oplossing op. Bij wettelijke garantie verlies je niet je rechten door te sleutelen, maar wel je bewijspositie, en dat komt bij een discussie op hetzelfde neer. Is het apparaat ouder en de garantieroute realistisch uitgeput, dan is zelf repareren vrijwel altijd de goedkoopste weg.
